ADRESİMİZ : Zübeydehanım Cad. No :5 Çekirge Osmangazi / Bursa
drtugrulturker@yahoo.com 0 530 323 2249

Mesane Taşı

İdrar yollarını düşünecek olursak, böbrekten başlar ve çıkış yoluna kadar giden bir sistemdir ve mesanede bu sistemin içerisinde bir rezervuar görevi yapar. Bu kanalın herhangi bir yerinde taş olabilir ve olduğu yere göre adlandırılır. Bu taşlardan mesaneye yerleşmiş olan veya mesanede oluşmuş olan bir taş ise mesane taşı olarak tanımlanır. İdrar yolu vücuttaki bazı atıkları temizleyen bir sitem olarak çalışır.

 

Bu atıkların içerisinde aşırı derecede doymuş tuzlar (süpersatüre solüsyon) bulunmaktadır. Bu tuzlar doymuş olmasına rağmen çökmezler. Bunun çökmemesinin nedeni, bu tuzların çökmesini engelleyen bazı maddelerin olmasıdır. Bu durum ya sıvı alımı yetersizliği ya da alınan tuz miktarının fazla olması veya fazla emilimi bu tuzların çökmesine sebep olur.

İdrar yollarında bir bakteri, lökosit denilen iltihap hücresi, yabancı cisim veya protein gibi oluşumların üzerine çökerek taşı oluşturan bu tuzlar, birbiri üzerine yapışarak ta taş oluşturabilirler ve giderek büyüyerek değişik boyutlardaki taş şekillerini alırlar. Bu taşlar çakıl taşı şeklinde, yıldız şeklinde, yumurta şeklinde, yuvarlak şekilde gibi şekiller oluştururlar. Mesane taşları 50 yaşın üzerinde ve erkeklerde daha sık görülür. Çocuklarda ve gençlerde ise mesane taşı varlığında genellikle altta yatan doğumsal bir üriner sistem anomalisi vardır.

MESANE TAŞI OLUŞMASINA NEDEN OLAN FAKTÖRLER

Mesane taşları genellikle böbrekten aşağıya doğru inip mesanede takılıp kalması ile veya mesane içerisinde primer (başlangıç) olarak oluşur. Bu taşlar geçirilmiş bir operasyondan dolayı, hastada sonda takımına bağlı, mesane çıkım tıkanıklıkları, üriner diversiyon, idrar yolu enfeksiyonları, mesane duvarında oluşmuş bir yara, tümör gibi bir oluşumlar nedeni ile mesane taşları oluşabilir.

Ayrıca aşırı derece doymuş tuz tüketimi, az su içilmesi, herhangi bir nedenden dolayı sıvı kaybetmesi, genetik yatkınlık, fazla hareket etmeden çalışma koşulları, çok fazla oturmak, aşırı hareketsizlik, uzun süre yatmak zorunda kalmak, felçli hastalar, tek yönlü beslenme tarzı, aşırı proteinli beslenme, çok fazla D vitamini alımı, çok fazla kalsiyumlu beslenme, oksalattan zengin beslenme, sarkoidoz hastalığı, tüberküloz hastalığı, Akdeniz ateşi hastalığı, şeker hastalığı gibi bazı hastalıklar da mesane taşı oluşumunda etkilidir. Çok nadir olmakla birlikte hamilelik de mesane taşı oluşumunda etken olabilir.

MESANE TAŞI BELİRTİLERİ

Mesane taşı belirtileri genellikle mesane taşı var denilecek belirtiler olarak görülmez. Belirtiler genellikle idrar yaparken idrarın arada bir kesilmesi ve tekrar devam etmesi, idrar tıkandığında pozisyon değiştirilir ise idrarın açılması gibi belirtiler görülebilir. Bunun dışında taşın büyüklüğüne, tıkama derecesine ve bulunduğu yere göre de belirtiler verebilir. Bu belirtiler idrarın çatallı çıkması, idrarın zorla çıkması, yanma hissi, idrarı tam yapamama, idrarda damlama, idrarın bulanık gelmesi ve idrarın, özellikle idrar bitimi sırasında kanlı idrar gelmesi gibi belirtiler de görülür.

Mesane taşının büyüklüğüne ve yerleşimine göre bazen ve bazı hastalarda ağrı olabilir. Mesane taşı ağrısı erkeklerde penisin kök kısmı ve ucuna vuran ağrı tarzında olabildiği gibi, bazende perine denilen anüs ile idrar torbasının arasında bulunan bölgeye vurabilir. Kadınlarda ise vajinal bölgeye ve yine perine denilen bölgeye mesane taşı ağrısı vurabilir. Mesane taşları enfeksiyona neden olabileceği gibi enfeksiyonlar da taş oluşumuna neden olabilir. Mesanede bulunan taş enfeksiyon yapar ise hastada ateş, titreme, bulanık idrar yapma veya idrarın tamamen tıkanmasına sebep olarak göbeğin altında şişkinlik ve şiddetli ağrıya yol açabilir.

MESANE TAŞI TEŞHİSİ

Mesane taşından şüphelenen hastanın öncelikle bir üroloji uzmanına baş vurması gereklidir. Fizik muayenede hastanın öyküsü ve şikayetleri doğrultusunda hastadan bazı tetkikler istenir. Bu tetkikler idrar tetkikleri, görüntüleme yöntemleri gibi tetkiklerdir. Mesane taşları % 80-85 oranında röntgen (direkt grafi) filminde görülebildiği gibi % 15'ide röntgende görülmeyebilir. Röntgen filminde görülmeyen mesane taşları ultrasonografik olarak dolum defekti olarak görülürler. Fakat dolum defektini başka cisimlerden ayırt etmek zor olabilir. Bu durumda da ilaçlı böbrek filmi ya da bilgisayarlı tomografi ile mesane taşlarının teşhisi konulabilir.

 

 

 

 

 

MESANE TAŞI BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

İdrar yollarını düşünecek olursak, böbrekten başlar ve çıkış yoluna kadar giden bir sistemdir ve mesanede bu sistemin içerisinde bir rezervuar görevi yapar. Bu kanalın herhangi bir yerinde taş olabilir ve olduğu yere göre adlandırılır. Bu taşlardan mesaneye yerleşmiş olan veya mesanede oluşmuş olan bir taş ise mesane taşı olarak tanımlanır. İdrar yolu vücuttaki bazı atıkları temizleyen bir sitem olarak çalışır.

 

Bu atıkların içerisinde aşırı derecede doymuş tuzlar (süpersatüre solüsyon) bulunmaktadır. Bu tuzlar doymuş olmasına rağmen çökmezler. Bunun çökmemesinin nedeni, bu tuzların çökmesini engelleyen bazı maddelerin olmasıdır. Bu durum ya sıvı alımı yetersizliği ya da alınan tuz miktarının fazla olması veya fazla emilimi bu tuzların çökmesine sebep olur.

İdrar yollarında bir bakteri, lökosit denilen iltihap hücresi, yabancı cisim veya protein gibi oluşumların üzerine çökerek taşı oluşturan bu tuzlar, birbiri üzerine yapışarak ta taş oluşturabilirler ve giderek büyüyerek değişik boyutlardaki taş şekillerini alırlar. Bu taşlar çakıl taşı şeklinde, yıldız şeklinde, yumurta şeklinde, yuvarlak şekilde gibi şekiller oluştururlar. Mesane taşları 50 yaşın üzerinde ve erkeklerde daha sık görülür. Çocuklarda ve gençlerde ise mesane taşı varlığında genellikle altta yatan doğumsal bir üriner sistem anomalisi vardır.

MESANE TAŞI OLUŞMASINA NEDEN OLAN FAKTÖRLER

Mesane taşları genellikle böbrekten aşağıya doğru inip mesanede takılıp kalması ile veya mesane içerisinde primer (başlangıç) olarak oluşur. Bu taşlar geçirilmiş bir operasyondan dolayı, hastada sonda takımına bağlı, mesane çıkım tıkanıklıkları, üriner diversiyon, idrar yolu enfeksiyonları, mesane duvarında oluşmuş bir yara, tümör gibi bir oluşumlar nedeni ile mesane taşları oluşabilir.

Ayrıca aşırı derece doymuş tuz tüketimi, az su içilmesi, herhangi bir nedenden dolayı sıvı kaybetmesi, genetik yatkınlık, fazla hareket etmeden çalışma koşulları, çok fazla oturmak, aşırı hareketsizlik, uzun süre yatmak zorunda kalmak, felçli hastalar, tek yönlü beslenme tarzı, aşırı proteinli beslenme, çok fazla D vitamini alımı, çok fazla kalsiyumlu beslenme, oksalattan zengin beslenme, sarkoidoz hastalığı, tüberküloz hastalığı, Akdeniz ateşi hastalığı, şeker hastalığı gibi bazı hastalıklar da mesane taşı oluşumunda etkilidir. Çok nadir olmakla birlikte hamilelik de mesane taşı oluşumunda etken olabilir.

MESANE TAŞI BELİRTİLERİ

Mesane taşı belirtileri genellikle mesane taşı var denilecek belirtiler olarak görülmez. Belirtiler genellikle idrar yaparken idrarın arada bir kesilmesi ve tekrar devam etmesi, idrar tıkandığında pozisyon değiştirilir ise idrarın açılması gibi belirtiler görülebilir. Bunun dışında taşın büyüklüğüne, tıkama derecesine ve bulunduğu yere göre de belirtiler verebilir. Bu belirtiler idrarın çatallı çıkması, idrarın zorla çıkması, yanma hissi, idrarı tam yapamama, idrarda damlama, idrarın bulanık gelmesi ve idrarın, özellikle idrar bitimi sırasında kanlı idrar gelmesi gibi belirtiler de görülür.

Mesane taşının büyüklüğüne ve yerleşimine göre bazen ve bazı hastalarda ağrı olabilir. Mesane taşı ağrısı erkeklerde penisin kök kısmı ve ucuna vuran ağrı tarzında olabildiği gibi, bazende perine denilen anüs ile idrar torbasının arasında bulunan bölgeye vurabilir. Kadınlarda ise vajinal bölgeye ve yine perine denilen bölgeye mesane taşı ağrısı vurabilir. Mesane taşları enfeksiyona neden olabileceği gibi enfeksiyonlar da taş oluşumuna neden olabilir. Mesanede bulunan taş enfeksiyon yapar ise hastada ateş, titreme, bulanık idrar yapma veya idrarın tamamen tıkanmasına sebep olarak göbeğin altında şişkinlik ve şiddetli ağrıya yol açabilir.

MESANE TAŞI TEŞHİSİ

Mesane taşından şüphelenen hastanın öncelikle bir üroloji uzmanına baş vurması gereklidir. Fizik muayenede hastanın öyküsü ve şikayetleri doğrultusunda hastadan bazı tetkikler istenir. Bu tetkikler idrar tetkikleri, görüntüleme yöntemleri gibi tetkiklerdir. Mesane taşları % 80-85 oranında röntgen (direkt grafi) filminde görülebildiği gibi % 15'ide röntgende görülmeyebilir. Röntgen filminde görülmeyen mesane taşları ultrasonografik olarak dolum defekti olarak görülürler. Fakat dolum defektini başka cisimlerden ayırt etmek zor olabilir. Bu durumda da ilaçlı böbrek filmi ya da bilgisayarlı tomografi ile mesane taşlarının teşhisi konulabilir.

MESANE TAŞI TEDAVİSİ

Mesane taşlarının tedavisi farklı şekillerde olabilir. Mesane taşlarının tedavisi taşların boyutuna ve sayısına göre değişebilir. Mesanedeki taş 0.5 santimin altında ise kendiliğinden düşmesi ya da yardımcı tedaviler ile düşürülmesi şeklinde tedavi edilir. Hastanın bol su içmesi, sıcak oturma banyosu, alfa bloker denilen kanal genişletici ilaç tedavisi gibi yardımcı tedavi yöntemleri uygulanır.

Fakat 0.5 santimin üzerideki taşlarda müdahale gerekir. Bu taşlar girişimsel tedaviler ile alınır. Bu yöntemlere yine taşın boyutuna, sayısına göre karar verilir. Tek parça halindeki taşlar 2 santimin altında ise ESVL denilen bir enerji kaynağından çıkan ses dalgalarının taşın üzerinde yoğunlaştırılması ile taş kırılabilir ve parçalar halinde dökülebilir. Bazen bu yöntem ile taşlar dökülmeyebilir. Bu durumda endoskopik yöntemler ile idrar borusundan teleskop denilen ve içeri görebilen bir boru ile mesaneye ulaşılır ve taş görülür. Görülen bu taş olduğu yerde bazı aletler ile kırılır ve bu taşlar alınır.

MESANE TAŞI AMELİYATI NASIL YAPILIR?

Mesane taşları kırılarak alınabileceği gibi cerrahi olarak da alınabilir. Eğer taş 3 santimden büyük ise ya da çok sert ise cerrahi olarak alınır. Cerrahi olarak taş ameliyatına gerek duymanın diğer bir nedeni ise taşın düşmemesi darlığa bağlı veya başka bir bozukluğa bağlı ise açık ameliyat yapılır. Cerrahi tedaviden sonra hastanın tekrar taş oluşumunu önlemek için günde 2-2 buçuk litre su içmesi, tek yönlü beslenme tarzından kaçınması, hareketsiz bir yaşamı var ise spor veya yürüyüş yapması, taş oluşturan besinlerden uzak durması, tuz tüketimini en aza indirmesi, enfeksiyon sorunu var ise bir bakteri kültürü yapılarak tedavisinin yapılması gibi önlemler ile cerrahi tedaviden sonra tekrar oluşabilecek taşlar engellenebilir.

MESANE TAŞI AĞRISI NASIL AZALTILIR?

Mesane taşı ağrı yapıyor ise ki erkelerde genellikle penise, kadınlarda vajinal bölgeye vuran ağrı şeklinde olur. Mesane taşı ağrıları için evde yapılabilecekler, sıcak oturma banyoları, ağrı sırasında pozisyon değiştirme yöntemleri, mesane kasını gevşetici ilaçlar veya antiinflamatuar ilaçların doktor önerisi ile kullanılması gibi yöntemler ile ağrıyı hafifletmek mümkün olabilir. Bunların yanı sıra bol su tüketmek, hareketli olmak, yürüyüş yapmak gibi yöntemler ile ağrı bir miktar azaltılabilir.

Copyright 2016 OP. DR. TUĞRUL TÜRKER Tüm hakları saklıdır.
Facebook Sayfamız Twitter Sayfamız Instagram Sayfamız Youtube Sayfamız Google+ Sayfamız